Wyobraź sobie, że wchodzisz rano do biura, kawa jeszcze paruje, wszystko idzie swoim rytmem… aż tu nagle: ZUS mówi „update!”. I to nie kosmetyczny, a całkiem solidny – 23 nowe formularze. Trochę jak aktualizacja systemu w telefonie: niby działało, ale teraz „ma być lepiej”. Tylko że zamiast nowych emoji dostajemy… nowe pola w deklaracjach.
ZUS 2.0 – co się właściwie wydarzyło?
Od 30 kwietnia i 1 maja 2026 r. zaczęły obowiązywać nowe wzory formularzy ZUS. I nie, to nie jest zmiana „na przyszłość”. To zmiana na już.
Najważniejsze: rozliczenie za kwiecień 2026 r. (składane do 20 maja) robimy już na nowych drukach.
23 formularze, czyli nie tylko lifting, a cała garderoba
Nowe rozporządzenie objęło szeroki zestaw dokumentów – od zgłoszeń po raporty. W praktyce dotyka to niemal każdego płatnika.
Wśród „bohaterów aktualizacji” znajdziemy m.in.
- ZUS ZUA – zgłoszenie do ubezpieczeń,
- ZUS ZZA – zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego,
- ZUS ZWUA – wyrejestrowanie z ubezpieczeń,
- ZUS DRA – deklaracja rozliczeniowa,
- ZUS RCA – imienny raport miesięczny,
- ZUS ZPA / ZFA – zgłoszenia płatników składek,
- RUD – zgłoszenie umowy o dzieło.
Można powiedzieć, że to taki „remont generalny”, a nie przestawienie mebli.
Dlaczego ZUS to robi?
Wbrew pozorom – nie po to, żeby uprzykrzyć życie (choć efekt bywa dyskusyjny).
Powody są całkiem racjonalne:
- mniej błędów,
- dostosowanie druków do nowych przepisów,
- lepsza jakość danych, która trafia do ZUS,
- sprawniejsze działanie systemów,
- uporządkowanie wcześniejszych zmian.
Najciekawsze zmiany: ZUS RCA i ZUS DRA
Największa „akcja” dzieje się w formularzach ZUS RCA (blok III.F) i ZUS DRA (blok XII).
Pojawiły się nowe pola (06 i 15), które:
- są opcjonalne,
- dotyczą przedsiębiorców uwzględniających przychody i koszty związane z odpłatnym zbyciem środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przy składce zdrowotnej.
Czyli: nie każdy musi je wypełniać, ale jeśli trzeba – warto wiedzieć gdzie.
Równocześnie zmieniono zakres informacji dotyczących wykazywania składek na ubezpieczenie chorobowe pokrywanych z budżetu państwa. Wyraźnie wskazano, że odpowiednie rubryki w raportach ZUS RCA oraz deklaracjach ZUS DRA są przeznaczone wyłącznie dla przedsiębiorców korzystających z tzw. wakacji składkowych, czyli zwolnienia z obowiązku opłacania tej składki.
Najważniejsza zasada MAJA
Jeśli zapamiętasz tylko jedną rzecz, niech to będzie ta: Rozliczenie za kwiecień 2026 r. = nowe formularze.
Nowe wzory dokumentów ZUS RCA i ZUS DRA obowiązują od 1 maja 2026 r. Przekazując dokumenty za miesiące wcześniejsze, stosujesz: nowe wzory i kody tytułu ubezpieczenia obowiązujące w okresie, za który druk został złożony.
Bo jeśli wyślesz dokumenty na starych wzorach to ZUS je przyjmie… ale potem i tak wrócisz do nich przy korekcie. Czyli klasyczne: „zrobisz dwa razy zamiast raz”.
Podsumowanie – spokojnie, to tylko kolejna zmiana
Zmiany w ZUS to trochę jak pogoda w Polsce – zaskakują tylko tych, którzy liczą, że się nie wydarzą.
Najważniejsze, żeby:
- nie korzystać ze starych wzorów po 1 maja,
- szczególnie uważać na rozliczenie za kwiecień,
- ogarnąć nowe pola w RCA i DRA (jeśli Cię dotyczą).
Reszta? To już kwestia przyzwyczajenia.
Zapraszamy do kontaktu i rozmowy.
• Księgowość JDG i spółek z o.o. • Online & stacjonarnie – Nowy Sącz
• +48 789 668 993 • biuro@financeexperts.pl
Zespół FEG
