Przedsiębiorco, czy jesteś gotowy na zmiany w rachunkowości?

Większość przepisów ustawy z 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym wkracza na nowe tory, a przedsiębiorców czeka nie lada wyzwanie. Wyższe progi dotyczące prowadzenia ksiąg rachunkowych, nowe kategorie jednostek oraz obowiązki związane z raportowaniem ESG to tylko niektóre z modyfikacji, które zaczną obowiązywać od stycznia 2025 roku. Czy wiesz, co te zmiany oznaczają dla Twojego przedsiębiorstwa i jak się na nie przygotować? Sprawdź teraz, zanim będzie za późno!

Jeśli przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów w poprzednim roku obrotowym (2024) wyniosą co najmniej równowartość 2,5 mln euro, czyli 10 mln 711 tys. 500 zł, przedsiębiorstwo będzie zobowiązane od 1 stycznia 2025 roku prowadzić księgi rachunkowe.

Nowy limit obejmuje:

  • osoby fizyczne,
  • spółki cywilne osób fizycznych,
  • spółki jawne osób fizycznych,
  • spółki partnerskie osób fizycznych,
  • przedsiębiorstwa prowadzone w spadku.

Wprowadzono nowe kategorie jednostek, tj. dużą i średnią, a także dużą grupę, oraz zmodyfikowano pojęcia jednostek mikro i małej. Określono również warunki uzyskiwania i utraty statusu takich jednostek. Ponadto nowelizacja podnosi też o 25 proc. progi:

  • definiujące poszczególne kategorie jednostek,
  • określające obowiązek badania sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta.

Próg dla sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego wyniesie 3 mln 125 tys. euro, a przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy jest następujący – co najmniej 6 mln 250 tys. euro. Trzeci z progów, dotyczący zatrudnienia, pozostał bez zmian i wynosi 50 osób.

Jednostka mikro

Zgodnie z nowymi przepisami, jednostką mikro jest przedsiębiorstwo, które nie przekroczyło w danym roku obrotowym oraz w roku poprzedzającym go dwóch z trzech poniższych kryteriów:

  1. Suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego do – 2.000.000 zł.
  2. Przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy – do 4 000 000 zł.
  3. Średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty – do 10 osób.

Jednostka mała

Jednostką małą jest przedsiębiorstwo, które spełnia następujące kryteria:

  1. Suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego – do 33 000 000 zł.
  2. Przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy – do 66 000 000 zł.
  3. Średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty – do 50 osób.

Jednostka średnia

Jednostka niebędąca jednostką mikro ani jednostką małą, która w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostki rozpoczynającej działalność – w roku obrotowym, w którym rozpoczęła działalność nie przekroczyła co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

  1. Suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego – do 110 000 000 zł.
  2. Przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy – do 220 000 000 zł.
  3. Średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty – do 250 osób.

Jednostka duża

Jednostka, która w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostki rozpoczynającej działalność – w roku obrotowym, w którym rozpoczęła działalność przekroczyła co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

  1. Suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego – do 110.000.000 zł.
  2. Przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy – do 220 000 000 zł.
  3. Średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty – do 250 osób.

Jednostka traci status:

  • mikro, małej i średniej, jeżeli w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy przekroczyła co najmniej dwie z trzech tych wielkości,
  • dużej, jeżeli w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy nie przekroczyła co najmniej dwóch z trzech tych wielkości.

Duża grupa

Rozumie się przez to grupę kapitałową, która w roku obrotowym, za który jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy przekroczyła:

  1. po dokonaniu wyłączeń konsolidacyjnych co najmniej dwie z następujących trzech wielkości:
    • suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego – do 110.000.000 zł.
    • przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy – do 220 000 000 zł.
    • średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty – do 250 osób.
  2. przed dokonaniem wyłączeń konsolidacyjnych co najmniej dwie z następujących trzech wielkości:
    • suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego – 132.000.000 zł.
    • przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy – 264.000.000 zł.
    • średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty – do 250 osób.

Grupa kapitałowa traci status dużej grupy, jeżeli w roku obrotowym, za który jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy nie przekroczyła co najmniej dwóch z trzech wielkości określonych w lit. 1. lub 2.

Zmodyfikowano przepisy ustawy o rachunkowości dotyczące możliwości korzystania przez niektóre jednostki z uproszczeń określonych w ustawie o rachunkowości. Po zmianie tylko jednostki zakwalifikowane do mikro i małej mogą stosować uproszczenia, przy czym do zastosowania niektórych uproszczeń wskazane są dodatkowe wyłączenia.

Designed by Freepik.

I grupa uproszczeń możliwych do zastosowania przez wszystkie jednostki zakwalifikowane do mikro i małej

  1. Kwalifikowanie umów leasingu finansowego według przepisów podatkowych.
  2. Stosowanie uproszczonego sposobu obliczania kosztów wytworzenia produktu.
  3. Odstąpienie od ustalania aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego.
  4. Niestosowanie przepisów rozporządzenia w sprawie instrumentów finansowych.

II grupa uproszczeń możliwych do zastosowania przez niektóre jednostki zakwalifikowane do mikro i małej

  1. Rezygnacja z zachowania zasady ostrożności przy wycenie poszczególnych składników aktywów i pasywów w zakresie tworzenia odpisów aktualizujących wartość aktywów oraz rezerw na znane jednostce ryzyko, grożące straty oraz skutki innych zdarzeń.
  2. Dokonywanie bilansowych odpisów amortyzacyjnych według zasad podatkowych.
  3. Odstąpienie od tworzenia biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów dotyczących przyszłych świadczeń na rzecz pracowników, w tym świadczeń emerytalnych.

Uwaga! Uproszczeń, o których mowa wyżej w pkt 1-3 nie mogą stosować:

  • jednostki sektora finansów publicznych,
  • spółki kapitałowe,
  • spółki komandytowo-akcyjne,
  • spółki jawne i spółki komandytowe, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej1.

Nowelizacja wprowadza nowy rozdział do ustawy o rachunkowości wdrażający przepisy dyrektywy CSRD (2022/2464) – „Sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju”. Zgodnie z nią wszystkie duże jednostki oraz małe i średnie spółki giełdowe będą przedstawiać w swoim sprawozdaniu z działalności informacje na temat kwestii środowiskowych, społecznych i praw człowieka oraz ładu korporacyjnego.

Designed by Freepik.

Terminy obowiązków sprawozdawczych dotyczących ESG:

  • za rok 2024: największe jednostki zainteresowania publicznego (JZP, np. emitenci, banki, zakłady ubezpieczeń) i JZP na czele największych grup kapitałowych.
  • za rok 2025: pozostałe duże jednostki i jednostki na czele dużych grup kapitałowych.
  • za rok 2026, z możliwością przesunięcia terminu do roku 2028: MŚP-emitenci z rynku regulowanego, z wyłączeniem mikroprzedsiębiorstw.
  • za rok 2028: określone polskie jednostki zależne i oddziały, których jednostka dominująca najwyższego szczebla lub jednostka samodzielna jest spoza EOG2.

Czy Twoje przedsiębiorstwo jest gotowe na te zmiany?

Zapraszamy do kontaktu.

Zespół FEG

  1. ISAP Internetowy System Aktów Prawnych, Ustawa z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw, dostęp: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240001863. ↩︎
  2. Gov.pl, Sprawozdawczość ESG – nowe przepisy wdrażające CSRD, dostęp: https://www.gov.pl/web/finanse/sprawozdawczosc-esg–nowe-przepisy-wdrazajace-csrd. ↩︎